Waarom krijg je een terugval na een periode zonder alcohol?

Herken je dit?

Je hebt weken niet gedronken.

Misschien zelfs maanden.

Je voelt je goed. Je slaapt beter. Je bent scherper. Je begint te geloven dat alcohol misschien helemaal geen rol meer hoeft te spelen.

Tot er iets gebeurt.

Een stressvolle week.

Een conflict.

Een vakantie.

Een avond waarop je eindelijk niets hoeft.

Of juist een moment dat gevierd moet worden.

Je kent jezelf goed genoeg om te weten dat je dit soort momenten vroeger met alcohol combineerde.

Toch denk je:

Eén keer kan wel.

En dat ene moment voelt anders dan de weken ervoor.

Niet omdat je ineens bent vergeten waarom je gestopt was.

Je weet het nog steeds.

Maar de situatie voelt vertrouwd.

En voor je het merkt, zit je weer in een patroon waarvan je dacht dat je het achter je had gelaten.

Dan komt vaak de gedachte:

“Zie je wel. Ik kan het blijkbaar toch niet.”

Maar misschien kijk je dan naar het verkeerde probleem.

Wat er in je brein gebeurt

Je brein leert verbanden.

Als alcohol eerder een bepaalde ervaring opleverde, kan een situatie gekoppeld raken aan die ervaring.

Een lange werkdag.

Een vrijdagmiddag.

Een hotelkamer.

Een barbecue.

Een ongemakkelijk gesprek.

Een gevoel van eenzaamheid.

Een lege avond.

Het zijn niet alleen momenten waarop je zin in alcohol krijgt.

Het kunnen signalen zijn die je brein inmiddels herkent.

In je eerdere drinkpatroon was het glas vaak niet het begin.

Er ging iets aan vooraf.

Je energieniveau zakte. Je hoofd liep vol. Je was jezelf voorbijgelopen. Of je had behoefte aan iets wat je op dat moment niet op een andere manier wist te geven.

Daarna kwam alcohol.

En alcohol gaf tijdelijk de ervaring waar je naar zocht.

Je brein onthoudt zo'n verband.

Niet omdat je zwak bent.

Maar omdat patronen efficiënt zijn. Als iets eerder werkte, kan je brein die route opnieuw voorstellen.

Daarom kan een oude gewoonte zelfs na een lange periode ineens weer logisch voelen.

Waarom wilskracht hier niet het probleem is

Als je alleen naar de terugval kijkt, lijkt de conclusie eenvoudig:

“Ik had sterker moeten zijn.”

Maar daarmee maak je de terugval tot het probleem.

Terwijl de interessantere vraag is:

“Wat gebeurde er vlak voordat het oude patroon terugkwam?”

Want misschien was je niet zomaar weer begonnen.

Misschien kwam je opnieuw in een situatie terecht waarin alcohol ooit een oplossing was geworden.

Dan is alleen harder vasthouden aan je regel niet per se de oplossing.

Je moet leren zien wat het patroon activeert.

Dat is een belangrijk verschil.

Je probeert dan niet alleen het gedrag te onderdrukken.

Je probeert te begrijpen waarom het gedrag steeds opnieuw logisch wordt.

Dat is ook waarom een periode zonder alcohol op zichzelf niet altijd betekent dat het onderliggende patroon verdwenen is.

Je kunt het glas weghalen.

Maar als je niet begrijpt wat eraan voorafging, kan dezelfde lus later opnieuw beginnen.

Wat je hier vandaag mee kunt

Kijk deze week niet terug naar de terugval zelf.

Kijk naar de uren ervoor.

Pak een moment waarop je eerder opnieuw begon en schrijf op:

Wat gebeurde er?
Wat voelde ik?
Waar had ik behoefte aan?
Wat hoopte ik dat alcohol voor mij zou veranderen?

Niet om jezelf te beoordelen.

Juist niet.

Je zoekt naar het patroon.

Misschien ontdek je dat het steeds begint wanneer je moe bent.

Of wanneer je spanning hebt.

Of wanneer je eindelijk alleen bent.

Of wanneer je vindt dat je iets hebt verdiend.

Of misschien ontdek je iets totaal anders.

Het belangrijkste is dat je niet alleen kijkt naar:

“Waarom dronk ik weer?”

Maar naar:

“Wat gebeurde er vóórdat ik weer wilde drinken?”

Daar begint het patroon zichtbaar te worden.