Waarom zie ik pas achteraf dat het patroon er al jaren is?

Vrijwel elke man die terugkijkt zegt hetzelfde: ik weet niet wanneer het is veranderd. Dat komt niet doordat je niet oplette, maar doordat er niets te zien was. Er was geen dag waarop het omsloeg; er waren duizend dagen die nauwelijks van elkaar verschilden.

Daar komt bij dat het bijna altijd samenviel met iets dat je wel kon verklaren: een drukke periode, een verhuizing, een moeilijk jaar. Elke verschuiving had zijn eigen goede reden, alleen bleef de verschuiving staan toen de reden verdween.

Drie dingen werken samen.

Je referentiepunt schuift mee. Je meet jezelf altijd aan de recente versie van jezelf. Vergelijk je met vorige maand, dan is er nooit iets aan de hand.

Elke stap heeft een geldige aanleiding. Een zware periode rechtvaardigt een uitzondering. De uitzondering blijft, de aanleiding gaat weg, en wat overblijft heet vanaf dan gewoonte.

Eerlijk kijken kost meer naarmate het langer duurt. Hoe langer het loopt, hoe zwaarder de conclusie, en hoe aantrekkelijker het is om niet te kijken. Dat is geen zwakte; dat is precies wat schaamte doet.

Vergelijk niet met vorige maand maar met een vast punt ver terug. Kies een jaartal waarin je nog goed weet hoe je leefde en beantwoord vier vragen voor toen én nu:

1. Hoe vaak dronk ik, en bij welke gelegenheid?
2. Dronk ik alleen, of in gezelschap?
3. Kostte het me iets om een avond over te slaan?
4. Dacht ik er overdag aan?

Het verschil tussen die twee kolommen is de informatie die je in de tussenliggende jaren nooit hebt kunnen zien, niet omdat je wegkeek, maar omdat je nooit twee ver uit elkaar liggende punten naast elkaar legde.