Ben ik een alcoholist als ik te veel drink?

De vraag komt bijna altijd op hetzelfde moment: je hebt je eigen grens een keer te vaak verschoven en zoekt een categorie om jezelf in te plaatsen. Zit ik er nog onder of zit ik er inmiddels boven?

Het probleem is dat beide uitkomsten je vastzetten. "Nee, gelukkig niet" is een vrijbrief om niets te veranderen. "Ja, dus" is een identiteit die het gedrag juist verankert. In beide gevallen stopt het onderzoek precies waar het zou moeten beginnen.

Identity Separation zegt: wat je doet en wie je bent zijn twee verschillende dingen, en het loont om ze uit elkaar te houden.

Een label doet het omgekeerde: het maakt van gedrag een eigenschap. Daarmee gebeuren er twee dingen. Het gedrag wordt permanent, een eigenschap verander je niet, die heb je. En elke misstap wordt bevestiging in plaats van informatie.

Voor sommige mensen werkt een label wél: het geeft houvast, een gemeenschap en een duidelijke regel. Dat is een legitieme route, en voor wie daar baat bij heeft is dat prima. Deze methode kiest bewust de andere: gedrag blijft gedrag, en daarmee blijft het aanpasbaar.

Dat is geen ontkenning. Wat er gebeurt wordt volledig onder ogen gezien, alleen zonder het aan je persoon vast te maken.

Als de vraag opkomt, vervang hem dan door drie andere:

1. Wat lost alcohol voor mij op?
2. Kan ik het moeiteloos laten staan, en zo nee, wat mis ik dan?
3. Kies ik dit, of hoort het er inmiddels bij?

Deze drie geven je iets om aan te werken. Het label geeft je alleen een categorie.

Eén uitzondering, en die is belangrijk: als er lichamelijke klachten zijn wanneer je niet drinkt, is dit geen kwestie van framing. Dan hoort de eerste stap bij je huisarts, ongeacht welk woord je eraan geeft.