Freedom Library · Alcohol & patronen
Verdieping
Waarom drink ik zoveel?
Je drinkt waarschijnlijk niet alleen vanwege de alcohol zelf. Vaak heeft drinken op korte termijn een functie: het geeft je hoofd rust, haalt spanning weg, maakt contact makkelijker of geeft je het gevoel dat je even nergens meer verantwoordelijk voor bent.
Het korte antwoord
Je drinkt waarschijnlijk niet alleen vanwege de alcohol zelf. Vaak heeft drinken op korte termijn een functie: het geeft je hoofd rust, haalt spanning weg, maakt contact makkelijker of geeft je het gevoel dat je even nergens meer verantwoordelijk voor bent. Zolang je alleen probeert minder te drinken, zonder te begrijpen wat alcohol voor jou probeert op te lossen, blijft dezelfde behoefte bestaan.
# Waarom drink ik zoveel?
Het korte antwoord
Je drinkt waarschijnlijk niet alleen vanwege de alcohol zelf. Vaak heeft drinken op korte termijn een functie: het geeft je hoofd rust, haalt spanning weg, maakt contact makkelijker of geeft je het gevoel dat je even nergens meer verantwoordelijk voor bent.
Zolang je alleen probeert minder te drinken, zonder te begrijpen wat alcohol voor jou probeert op te lossen, blijft dezelfde behoefte bestaan.
Herken je dit?
Overdag gaat het prima.
Je werkt. Je regelt dingen. Je komt je afspraken na. Je zorgt voor anderen. Misschien heb je zelfs een dag waarop alles goed gaat.
En dan komt de avond.
Je bent thuis. Je werk is klaar, maar je hoofd niet.
Je denkt nog aan dat ene gesprek. Aan morgen. Aan wat je vergeten bent. Aan iets wat beter moet. Misschien wil je gewoon even zitten zonder iets te hoeven.
En dan gebeurt het bijna automatisch.
Je schenkt iets in.
Misschien had je jezelf die ochtend nog voorgenomen om het rustig aan te doen.
"Vanavond niet."
Of:
"Ik hou het bij één."
Maar op dat moment voelt een drankje ineens logisch.
Niet omdat je vergeten bent wat je vanmorgen wilde.
Maar omdat je op dat moment iets anders belangrijker vindt:
even rust.
En als één glas eenmaal op is, wordt het soms twee. En daarna nog één.
De volgende ochtend vraag je jezelf misschien af:
Waarom drink ik eigenlijk zoveel?
Dat is een goede vraag.
Maar misschien niet de belangrijkste.
Wat er in je brein gebeurt
Je brein leert van ervaringen.
Als je meerdere keren merkt dat alcohol je na een lange dag snel een gevoel van verlichting geeft, kan er een verband ontstaan.
Drukke dag.
→ Spanning.
→ Alcohol.
→ Even verlichting.
Na verloop van tijd hoeft daar nauwelijks nog een bewuste beslissing tussen te zitten.
Je brein herkent de situatie en presenteert een oplossing die eerder werkte.
Niet omdat je zwak bent.
Niet omdat je geen karakter hebt.
Maar omdat je brein efficiënt is.
Het onthoudt wat op korte termijn werkt. Niet noodzakelijk wat op lange termijn goed voor je is.
Daar ontstaat ook een vreemde tegenstelling.
's Ochtends weet je misschien precies wat je wilt.
Je wilt minder drinken.
Je wilt fitter zijn.
Je wilt aanwezig zijn.
Je wilt niet opnieuw wakker worden met het gevoel dat je jezelf hebt teleurgesteld.
Maar 's avonds kan de behoefte aan onmiddellijke verlichting sterker voelen.
Je weet nog steeds wat je wilt.
Alleen voelt iets anders op dat moment urgenter.
Daarom kan een glas wijn ineens veel logischer voelen dan je voornemen van die ochtend.
En precies daar wordt het interessant.
Want als je alleen naar het drinken kijkt, zie je vooral het probleem.
Als je kijkt naar wat eraan voorafgaat, zie je het patroon.
Waarom wilskracht hier niet het probleem is
Misschien heb je jarenlang gedacht dat je gewoon sterker moest worden.
Meer discipline.
Strengere regels.
Alleen drinken in het weekend.
Geen alcohol in huis.
Vanaf maandag.
Vanaf januari.
Na de vakantie.
Misschien is dat zelfs regelmatig gelukt.
En juist dat maakt het verwarrend.
Want als je weken of maanden minder kunt drinken, kun je moeilijk volhouden dat je simpelweg geen discipline hebt.
Het probleem zit ergens anders.
Je probeert een gedrag te beheersen zonder eerst te begrijpen waarom je brein dat gedrag blijft aanbieden.
Dat is een fundamenteel verschil.
Je kunt geen probleem oplossen als je het verkeerde probleem probeert op te lossen.
Jarenlang keek ik naar het glas.
Ik vroeg:
"Hoe zorg ik ervoor dat ik niet drink?"
Pas later stelde ik een andere vraag:
"Wat probeert alcohol eigenlijk voor mij op te lossen?"
Dat veranderde mijn hele manier van kijken.
Want misschien verlang je op het moment dat je wilt drinken helemaal niet naar alcohol.
Misschien verlang je naar rust.
Naar stilte.
Naar ruimte.
Naar verbinding.
Naar ontspanning.
Of simpelweg naar een paar uur waarin niemand iets van je nodig heeft.
Alcohol kan dan de snelste route lijken naar dat gevoel.
Dat maakt het drinken niet ineens een goede oplossing.
Maar het maakt het wel begrijpelijk.
En begrijpen is iets anders dan goedkeuren.
Wanneer je je gedrag begint te zien als een aanwijzing in plaats van als bewijs dat er iets mis met je is, ontstaat er ruimte om eerlijk te onderzoeken wat er werkelijk gebeurt.
Duurzame verandering begint daarom niet met jezelf harder aanpakken.
Ze begint met beter begrijpen hoe jouw patroon werkt.
Wat je hier vandaag mee kunt
Probeer deze week niet alleen bij te houden hoeveel je drinkt.
Kijk vooral naar de minuten ervoor.
De volgende keer dat je merkt dat je een glas wilt inschenken, stel jezelf één vraag:
"Waar verlang ik op dit moment eigenlijk naar?"
Niet:
"Mag ik drinken?"
Niet:
"Moet ik sterk zijn?"
Niet:
"Waarom doe ik dit alweer?"
Alleen:
"Waar verlang ik naar?"
Rust?
Ontsnapping?
Gezelligheid?
Verdoving?
Een beloning?
Even nergens verantwoordelijk voor zijn?
Je hoeft het antwoord niet te veranderen.
Je hoeft jezelf niets te bewijzen.
Kijk alleen eerlijk.
Want het moment vóór het eerste glas vertelt vaak veel meer over jouw drinkpatroon dan het glas zelf.
Veelgestelde vragen
Waar komt verlangen naar alcohol vandaan?
Verlangen kan ontstaan wanneer je brein een verband heeft geleerd tussen een bepaalde situatie en de verlichting die alcohol eerder gaf. Een drukke dag, spanning of vermoeidheid kan daardoor automatisch het idee oproepen dat alcohol je zal helpen ontspannen. Je brein zoekt dan niet naar wat op lange termijn het beste voor je is, maar naar iets waarvan het heeft geleerd dat het op korte termijn werkt.
Waarom voelt tijdelijke ontspanning als een oplossing?
Omdat het verschil tussen ontspanning en verdoving op het moment zelf klein kan voelen. Je wilt dat je hoofd stiller wordt. Dat je schouders zakken. Dat je even niets hoeft. Alcohol kan dat gevoel snel geven. Het probleem is dat je daarmee niet noodzakelijk de oorzaak van je onrust verandert. Je stelt de behoefte vooral tijdelijk uit. Daarom kan dezelfde behoefte de volgende dag opnieuw verschijnen.
Waarom blijf ik drinken terwijl ik precies zie wat alcohol met me doet?
Omdat weten wat je op lange termijn wilt niet hetzelfde is als wat op een bepaald moment het sterkst voelt. Je rationele kant kan heel goed weten wat de gevolgen zijn. Tegelijk kan je brein op een vermoeide of gespannen avond sterk reageren op de herinnering aan eerdere verlichting. Dat betekent niet dat je eerdere beslissing verdwenen is. Het betekent dat twee verschillende belangen tegelijk aanwezig kunnen zijn: wat je op lange termijn wilt en waar je nú behoefte aan hebt.
Verder lezen
Sluit hierop aan
De volgende stap
Wil je weten hoe dit bij jou zit?
Doe de Freedom Assessment